Haarverlies en hoofdhuidverzorging tijdens chemotherapie: het verhaal van Daniëlle

Wanneer je te horen krijgt dat je kanker hebt, verandert er in korte tijd ontzettend veel. Je krijgt te maken met onderzoeken, behandelplannen, onzekerheid en emoties. Daarnaast kunnen behandelingen zoals chemotherapie invloed hebben op je uiterlijk. Voor veel vrouwen is haarverlies daarbij een van de meest zichtbare en ingrijpende veranderingen.

Ook onze collega Daniëlle kreeg de diagnose borstkanker. Tijdens haar behandeltraject ging zij op zoek naar een milde manier om aandacht te blijven geven aan haar hoofdhuid. Niet om de medische behandeling te beïnvloeden of haaruitval te voorkomen, maar om een verzorgingsmoment voor zichzelf te creëren in een periode waarin er veel buiten haar controle lag.

Onze leverancier Terre de Couleur heeft haar destijds geadviseerd over een persoonlijke verzorgingsroutine. In deze blog deelt Daniëlle haar ervaring met haarverlies door chemotherapie, de keuzes die zij maakte en de producten die zij gebruikte.

Belangrijk: dit is het persoonlijke ervaringsverhaal van Daniëlle. Haarverzorgingsproducten en hoofdhuidproducten behandelen geen kanker en kunnen haarverlies door chemotherapie niet voorkomen. Overleg tijdens een medisch behandeltraject altijd met je oncoloog, verpleegkundig specialist of behandelend arts voordat je nieuwe producten gebruikt.

Waarom kan chemotherapie haaruitval veroorzaken?

Chemotherapie richt zich op cellen die zich snel delen. Kankercellen doen dit, maar ook de cellen in de haarwortels delen zich snel. Daardoor kan chemotherapie behalve kankercellen ook tijdelijk de haarproductie beïnvloeden.

Niet iedere vorm van chemotherapie veroorzaakt hetzelfde haarverlies. Dit is onder andere afhankelijk van:

• de soort chemotherapie;
• de dosering;
• de combinatie van geneesmiddelen;
• de duur van het behandeltraject;
• de persoonlijke reactie van het lichaam.

Bij veel chemotherapiebehandelingen begint het haar ongeveer twee tot drie weken na de eerste kuur uit te vallen. De hoofdhuid kan in deze periode gevoelig zijn, jeuken of zelfs pijnlijk aanvoelen.

Naast hoofdhaar kunnen soms ook wenkbrauwen, wimpers en andere lichaamsbeharing dunner worden of uitvallen. Hoe iemand dit ervaart, verschilt sterk. Voor de één voelt het afknippen of afscheren van het haar als verlies, terwijl het een ander juist een gevoel van rust en regie geeft.

De diagnose van Daniëlle

“In november 2024 kreeg ik te horen dat ik borstkanker had. Binnen drie weken begon ik met mijn eerste chemokuur, een AC-kuur. Alles ging ineens ontzettend snel.”

Daniëlle besprak met haar oncoloog de mogelijkheid van hoofdhuidkoeling, ook wel een coldcap genoemd. Met hoofdhuidkoeling kan haarverlies bij sommige chemotherapiebehandelingen worden verminderd, maar het resultaat verschilt per persoon en per behandeling.

“Mijn oncoloog vertelde mij dat de coldcap bij mijn kuur waarschijnlijk maar beperkt effect zou hebben. Daarom besloot ik hem niet te gebruiken. Ik wist dat mijn haar waarschijnlijk zou uitvallen en wilde mezelf daar, voor zover dat mogelijk was, mentaal op voorbereiden.”

Voor de eerste chemokuur: aandacht voor de hoofdhuid

Nog voordat haar chemotherapie begon, vroeg Daniëlle onze leverancier Terre de Couleur welke cosmetische verzorging zij tijdens haar traject kon gebruiken. Zij kreeg het advies om te kiezen voor Shampoo en Masker Essential van Terre de Couleur.

Deze lijn Terre de Couleur-producten zijn binnen het assortiment bedoeld voor een kwetsbare, overgevoelige of allergische hoofdhuid en worden door het merk ook geadviseerd tijdens bepaalde medische behandeltrajecten.

Daniëlle gebruikte:

• Terre de CouleurMaskEssential
• Terre de Couleur Shampoo Essential

“Ik begon vóór mijn eerste behandeling met het Essential kleimasker en de bijpassende shampoo. Het masker gebruikte ik twee keer per week en de shampoo dagelijks. Dat was het persoonlijke advies dat ik destijds vanuit Terre de Couleur kreeg.”

Deze routine moet niet worden gezien als een algemeen voorschrift voor iedereen die chemotherapie krijgt. Tijdens een behandeling kan de huid anders reageren dan normaal. Een product dat voor de ene persoon prettig is, kan bij iemand anders irritatie geven. Bespreek het gebruik daarom altijd eerst met je behandelteam en stop wanneer de hoofdhuid rood, pijnlijk, branderig of geïrriteerd reageert.

Het moment waarop haar haar begon uit te vallen

“Op dag vijftien begon mijn haar uit te vallen. Ik had van tevoren met mijn collega Milou besproken dat zij mijn haar zou afknippen zodra het zover was. Diezelfde middag hebben we dat gedaan.”

Voor Daniëlle was dit een bewuste keuze.

“Natuurlijk was het emotioneel. Toch gaf het afknippen mij ook een gevoel van regie. Ik hoefde niet dagenlang af te wachten hoeveel haar ik bij iedere aanraking zou verliezen. Ik kon zelf bepalen wanneer het moment daar was en wie er bij mij was.”

Het kan fijn zijn om al vóór het haarverlies na te denken over wat bij jou past. Denk bijvoorbeeld aan:

• het haar vooraf korter laten knippen;
• een pruik of haarwerk uitzoeken;
• zachte mutsen, sjaals of bandana’s aanschaffen;
• bespreken wie je bij het afknippen wilt hebben;
• ervoor kiezen om helemaal niets voor te bereiden en per dag te bekijken wat goed voelt.

Er is geen goede of verkeerde keuze. Het belangrijkste is dat jij doet waar jij je op dat moment het prettigst bij voelt.

Een kale hoofdhuid heeft nog steeds verzorging nodig

Wanneer het haar is uitgevallen, blijft de huid op het hoofd behoefte houden aan zachte aandacht. De hoofdhuid kan tijdens chemotherapie droger, gevoeliger of kwetsbaarder zijn.

“Ik ben mijn routine met de shampoo essential en het masker essential blijven gebruiken. Mijn hoofdhuid voelde voor mijn gevoel rustig en verzorgd aan. De behandeling was fysiek zwaar, maar mijn verzorgingsmoment gaf me structuur. Het was iets kleins wat ik zelf kon blijven doen.”

Daniëlle merkte dat een zachte aanraking prettig was. Zij vermeed hard wrijven, krabben en heet water. Dat zijn ook belangrijke aandachtspunten bij een gevoelige hoofdhuid.

Praktische tips voor een kwetsbare hoofdhuid

• Gebruik lauw in plaats van heet water.
• Masseer of was de hoofdhuid met zachte vingertoppen.
• Gebruik geen harde nagels of agressieve scrub.
• Dep de hoofdhuid voorzichtig droog.
• Bescherm een kale hoofdhuid tegen kou.
• Bescherm de huid buiten tegen direct zonlicht met een zachte muts, sjaal of hoed.
• Gebruik geen parfum, etherische olie of sterk reinigend product wanneer je behandelteam dit afraadt.
• Stop direct met een product wanneer het brandt, jeukt of roodheid veroorzaakt.

Een hoofdhuid zonder haar is extra blootgesteld aan zonlicht. Bescherming met een hoed of sjaal wordt daarom aangeraden. Vraag je behandelteam welk zonnebrandproduct geschikt is voor jouw huid tijdens de behandeling.

Na de chemotherapie: een nieuwe fase

Zes weken na haar laatste chemokuur begon Daniëlle, opnieuw op advies van Terre de Couleur, met een andere routine.

“Ik combineerde het indigo kleimasker met het roze masker en gebruikte de bijbehorende verzorging wekelijks. Voor mij stond deze fase in het teken van herstellen, opnieuw beginnen en aandacht geven aan mijn hoofdhuid.”

Binnen het assortiment van Terre de Couleur is het Mask Revitalising ontwikkeld voor een droge hoofdhuid en droog of gedevitaliseerd haar. Het Mask Regenerating is juist een intensief zuiverende kuur voor verzwaard of sterk vervuild haar. Omdat Mask Regenerating een krachtige klei is, raden we af om deze zonder persoonlijk advies te gebruiken, zeker na een medisch traject of bij een zeer gevoelige hoofdhuid.

De combinatie die Daniëlle gebruikte, was dus specifiek voor haar geadviseerd. Het is geen standaardcombinatie die automatisch geschikt is voor iedereen na chemotherapie.

De overstap naar de oranje lijn van Terre de Couleur

Na deze tussenfase stapte Daniëlle over op de oranje verzorgingslijn van Terre de Couleur. Deze lijn is binnen het merk ontwikkeld voor dunner wordend haar en haaruitval.

Haar routine bestond uit:

• Terre de Couleur Shampoo Oxygen, om de dag;
• Terre de Couleur Mask Oxygen, één keer per week;
• Terre de Couleur Lotion Oxygen, dagelijks op de hoofdhuid.

De shampoo Oxygen en het masker Oxygen zijn cosmetische producten die bedoeld zijn om de hoofdhuid en het haar te verzorgen. De lotion Oxygen wordt binnen het assortiment gebruikt als dagelijkse hoofdhuidverzorging.

“Sindsdien zie ik mijn haar langzaam terugkomen. Iedere nieuwe haar voelde voor mij als een klein teken van herstel. Natuurlijk weet ik dat mijn haar na de chemotherapie vanuit zichzelf weer een groeifase ingaat. De producten waren voor mij vooral een manier om mijn hoofdhuid bewust te verzorgen en mijn herstelritueel vorm te geven.”

Dat onderscheid vinden we belangrijk. Cosmetische producten kunnen de huid en het haar verzorgen, maar ze kunnen geen herstel na chemotherapie garanderen en bepalen niet of, hoe snel of hoe dik het haar terugkomt.

Hoe groeit het haar terug na chemotherapie?

Na chemotherapie gaat het haar bij veel mensen opnieuw groeien. Dat gebeurt niet bij iedereen in hetzelfde tempo. Het nieuwe haar kan bovendien anders zijn dan vóór de behandeling.

Het kan tijdelijk:

• fijner of juist dikker zijn;
• droger aanvoelen;
• een andere kleur hebben;
• steiler worden;
• meer slag of krul krijgen;
• ongelijkmatig teruggroeien.

Het haar kan na de behandeling inderdaad droger, dunner of krullender terugkomen. Soms verandert de structuur later opnieuw, maar het is niet vooraf te voorspellen of het haar uiteindelijk precies hetzelfde wordt als voor de behandeling.

Behandel nieuw haar voorzichtig. Het is vaak nog fijn en kwetsbaar. Vermijd bij voorkeur hoge temperaturen, hard borstelen en agressieve chemische behandelingen. Bespreek met je arts of verpleegkundig specialist wanneer je het haar weer mag kleuren.

Daniëlle’s haarreis in beeld

Deze foto’s laten zien hoe Daniëlle’s haar en hoofdhuid in de maanden na haar behandeling veranderden. Iedere fase bracht iets nieuws met zich mee: van een gevoelige, kale hoofdhuid tijdens de chemotherapie tot het langzaam terugkomen van haar haar. Het herstel verliep stap voor stap en iedere nieuwe haar voelde voor haar als een klein teken van vooruitgang.

Tijdens de chemotherapie
Tijdens de chemotherapie verloor Daniëlle haar haar. In deze periode richtte zij zich vooral op het zo mild mogelijk verzorgen van haar hoofdhuid.

Zes weken na de laatste chemotherapie
Zes weken na haar laatste kuur waren de eerste tekenen van nieuwe haargroei zichtbaar. Het haar was nog heel fijn en kwetsbaar.

Drie maanden na de laatste chemotherapie
Na drie maanden werd het haar duidelijk voller. Ook begon de nieuwe haarstructuur steeds beter zichtbaar te worden.

Zes maanden na de laatste chemotherapie
Zes maanden na haar laatste chemotherapie was er al een mooie hoeveelheid haar teruggegroeid. De structuur en groei bleven zich in deze periode verder ontwikkelen.

Iedere haarreis na chemotherapie is anders. Deze foto’s laten Daniëlle’s persoonlijke ervaring zien.

Waarom Daniëlle haar verhaal deelt

“Ik werk bij KrulleSpulle, waar we ons dagelijks bezighouden met bewuste haar- en hoofdhuidverzorging. Tijdens mijn behandeling kreeg dat werk voor mij een extra betekenis. Ik wilde producten gebruiken die voor mijn gevoel zacht waren en met aandacht waren samengesteld.”

“Ik deel mijn verhaal niet omdat mijn routine voor iedereen hetzelfde zal werken. Ik deel het omdat ik weet hoe waardevol herkenning kan zijn. Toen ik zelf de diagnose kreeg, had ik behoefte aan praktische informatie van iemand die begreep wat haarverlies emotioneel met je kan doen.”

Haarverlies tijdens chemotherapie gaat namelijk niet alleen over haar. Het kan invloed hebben op je zelfbeeld, je identiteit en de manier waarop je naar jezelf kijkt. Je hoeft dat niet te bagatelliseren. Verdriet om je haar mag er zijn, ook wanneer je tegelijkertijd dankbaar bent voor je behandeling.

Persoonlijk advies bij hoofdhuidverzorging tijdens chemotherapie

Heb jij zelf te maken met haarverlies door chemotherapie, of ondersteun je iemand in je omgeving? Kies dan niet zomaar een product. De huid kan tijdens een medisch behandeltraject extra gevoelig en onvoorspelbaar reageren.

Bespreek daarom altijd eerst met je behandelend arts of verpleegkundig specialist:

• of je cosmetische producten op de hoofdhuid mag gebruiken;
• welke ingrediënten je beter kunt vermijden;
• hoe vaak je de hoofdhuid mag wassen;
• wat je kunt gebruiken bij droogheid, wondjes of irritatie;
• wanneer je na de behandeling met een nieuwe routine mag beginnen.

Wil je daarnaast vanuit persoonlijke ervaring sparren met Daniëlle? Je mag altijd een e-mail sturen naar [email protected]. Daniëlle denkt graag met je mee als ervaringsdeskundige en kan vertellen welke routine zij gebruikte. Dit advies vervangt nooit de begeleiding van een medisch professional.

Veelgestelde vragen over haarverlies door chemotherapie

1. Wanneer begint haaruitval door chemotherapie?

Bij veel behandelingen begint het haar ongeveer twee tot drie weken na de eerste chemokuur uit te vallen. Het precieze moment verschilt per persoon, medicijn en dosering. Daniëlle merkte het haarverlies op dag vijftien.

2. Kan hoofdhuidverzorging haaruitval door chemotherapie voorkomen?

Nee. Een shampoo, masker, olie of lotion kan haaruitval door chemotherapie niet voorkomen. Producten kunnen uitsluitend cosmetische verzorging en comfort bieden. Hoofdhuidkoeling kan bij bepaalde behandelingen de kans op haarverlies verkleinen, maar ook daarvan verschilt het resultaat. Bespreek dit met je behandelteam.

3. Mag ik mijn kale hoofdhuid wassen?

In veel gevallen mag de hoofdhuid voorzichtig worden gewassen, maar volg altijd het advies van je behandelend arts of verpleegkundig specialist. Gebruik lauw water, vermijd hard wrijven en kies alleen een mild product dat door je behandelteam wordt goedgekeurd.

4. Wanneer begint het haar na chemotherapie weer te groeien?

Dit verschilt per persoon en per behandeling. Bij veel mensen begint de haargroei na afloop van de chemotherapie langzaam opnieuw. Het kan maanden duren voordat er weer een voller kapsel ontstaat. Het herstel kan bij sommige mensen langer duren en het haar komt niet altijd precies terug zoals het vóór de behandeling was.

5. Welke Terre de Couleur-producten gebruikte Daniëlle?

Tijdens de chemotherapie gebruikte Daniëlle op persoonlijk advies de witte shampoo en het witte kleimasker (Ritual Essential). Zes weken na haar laatste chemokuur gebruikte zij tijdelijk een combinatie van het roze en indigo masker (Ritual Revitalising en Ritual Regenerating). Daarna stapte zij over op de oranje kuur. Deze bevat een shampoo, masker en lotion (Ritual Oxygen). Dit was een persoonlijk advies en is niet automatisch geschikt voor andere mensen.

Disclaimer

De ervaring in deze tekst is persoonlijk en niet bedoeld als medisch advies. Bij vragen over behandelingen of gezondheid, raadpleeg altijd een arts of specialist. De genoemde producten zijn cosmetisch van aard.